Đề tài "Nghiên cứu cơ sở khoa học cho việc xóa các khu chậm lũ sông Hồng, sông Đáy và sông Hoàng Long" - GS.TS. Hà Văn Khối

Đề tài "Nghiên cứu cơ sở khoa học cho việc xóa các khu chậm lũ sông Hồng, sông Đáy và sông Hoàng Long"

1. Giới thiệu chung

+ Tên đề tài: Nghiên cứu cơ sở khoa học cho việc xóa các khu chậm lũ sông Hồng, sông Đáy và sông Hoàng Long

+ Chủ nhiệm:                        GS.TS. Hà Văn Khối

+ Mã số:                                 ĐTĐL 2008/34G                 

+ Cơ quan thực hiện:           Trường Đại học Thủy lợi    

+ Thời gian thực hiện:         Từ tháng 7 năm 2008 đến tháng 12 năm 2009    

+ Kinh phí:                            3,3 tỷ VNĐ               

2. Mục tiêu đề tài

- Đề xuất được cơ sở khoa học cho giải pháp tổng thể xóa bỏ các khu chậm lũ trên hệ thống sông Hồng, sông Đáy và sông Hoàng Long và tạo dòng chảy thường xuyên cho sông Đáy trong mùa lũ.

- Đề xuất được Quy trình vận hành hệ thống phòng lũ sau khi có các giải pháp tổng thể cho việc xóa các khu chậm lũ.

3. Nội dung nghiên cứu chính

- Lập báo cáo tổng quan về tình hình nghiên cứu khoa học, quy hoạch phòng lũ và kiểm soát lũ hệ thống sông Hồng, sông Đáy và sông Hoàng Long.

- Điều tra đánh giá hiện trạng kinh tế xã hội – môi trường vùng phân chậm lũ và khảo sát hiện trường tại các tuyến công trình.

- Phân tích đặc điểm sự hình thành lũ và các tổ hợp lũ trên các lưu vực sông.

- Mô phỏng thủy lực dòng chảy mùa lũ hệ thống sông Hồng, sông đáy và sông Hoàng Long.

- Nghiên cứu đánh giá hiệu quả chống lũ của các khu chậm lũ sông Hồng sau khi có hồ chứa Sơn La, xác định ngưỡng thảm họa của lũ sông Hồng.

- Đề xuất, đánh giá hiệu quả chống lũ và tính khả thi của các giải pháp phòng chống lũ sông Hồng theo hướng xóa bỏ các khu chậm lũ.

- Đề xuất, đánh giá hiệu quả chống lũ và tính khả thi của các giải pháp phòng chống lũ sông Hoàng Long theo hướng xóa bỏ các khu chậm lũ.

- Phân tích hiệu quả kinh tế - xã hội và môi trường của các giải pháp và đề xuất giải pháp tổng thể cho việc xóa bỏ các khu chậm lũ sông Hồng, sông Đáy, sông Hoàng Long.

- Nghiên cứu đề xuất quy trình vận hành hệ thống công trình phòng lũ sau khi xóa các khu chậm lũ.

4. Các kết quả dự kiến

- Báo cáo tổng quan tình hình nghiên cứu về quy hoạch phòng lũ và kiểm soát lũ hệ thống sông Hồng, sông Đáy, sông Hoàng Long.

- Báo cáo hiện trạng dân sinh kinh tế xã hội và môi trường các khu chậm lũ.

- Đánh giá hiệu quả (định tính và định lượng) đối với khu chậm lũ trong hệ thống công trình phòng lũ trong điều kiện có thêm các hồ chứa thượng nguồn.

- Đề xuất các công trình điều tiết trên hệ thống sông Đáy, sông Đào Nam Định theo hướng xóa bỏ các khu chậm lũ và tạo dòng chảy thường xuyên cho sông Đáy trong mùa lũ.

- Các giải pháp bồi trúc hệ thống đê và cải tạo lòng dẫn.

- Đề xuất đề án tổng thể cho việc xóa bỏ khu chậm lũ sông Hồng, sông Đáy, sông Hoàng Long để trình Chính phủ phê duyệt.

- Công bố 3 bài báo.

- Đào tạo 2 thạc sỹ ngành thủy văn học và quy hoạch và quản lý tài nguyên nước.

5. Những đóng góp mới của đề tài

- Bước đầu đã xác định được giải pháp tổng thể nhằm xóa bỏ các khu chậm lũ sông Hồng và sông Đáy, đảm bảo an toàn cho hạ du và nâng cao mức an toàn chống lũ hạ du từ mức lũ 500 năm lên mức lũ 1000 năm tại Sơn Tây.

- Việc kiến nghị chế độ vận hành hồ chứa Sơn La theo hướng huy động một phần dung tích gia cường để cắt lũ cho hạ du là một ý tưởng độc đáo và có tính đột phá, cũng là giải pháp rất hiệu quả để xóa bỏ các khu chậm lũ và hạn chế việc phải phân lũ vào sông Đáy khi xẩy ra lũ xấp xỉ chu kỳ 1000 năm. Đây cũng là cơ sở khoa học cho việc xây dựng quy trình vận hành lien hồ chứa sau khi có hồ chứa Sơn La.

- Đưa ra giải pháp cải tạo sông Đáy nhằm giảm thiệt hại khi cần thiết phải phân lũ vào sông Đáy. Đây cũng là phương án khả thi và hiệu quả cho việc tạo dòng chảy thường xuyên cho lưu vực sông Đáy trong thời kỳ mùa lũ. Đề tài cũng đề xuất được phương án vận hành hệ thống hồ chứa và vận hành phân lũ và tạo dòng chảy thường xuyên cho sông Đáy.

- Kết quả nghiên cứu của đề tài cũng là một trong những cơ sở khoa học để Bộ Nông nghiệp và PTNT trình Thủ tướng Chính phủ (tháng 5 năm 2009 ) về các giải pháp xóa các khu chậm lũ, cải tạo sông Đáy và tạo dòng chảy thường xuyên cho sông Đáy trong thời kỳ mùa lũ.